CONCIERTO

1.Que é un concerto como forma musical?
É a unión de varios instrumentista que sepoñen de acordo para tocar.
Cando comezou a utilizarse este termo?
Empezouse a utilizar con frecuencia a partir do sec XVIII.
2.Explica en que consiste un concerto grosso, cando nace, as súas partes, os seus movementos e o compositor dos “Concertos de Brandemburgo”.
É unha estructura formal que indica un tipo de execución consiste en opoñer dous grupos sonoros diferentes: un grupo de instrumentos solistas, chamado concertino, e outro grupo de instrumentos, denominado ripieno.Esta forma xurdiu a finais do século XVII e principios do XVIII.
Divídese en rapido lento rapido.
March.
3.Explica en que consiste un concerto a solo, cando nace, os instrumentos máis utilizados, os seus movementos e dous compositores importantes.

Xorde dos intentos dalgúns compositore de darlle máis importancia e virtuosismo ao concertino do concerto grosso; no concerto a solo o concertino redúcese a un só instrumento acompañado polo baixo continuo (clave ou violoncello), que contrasta co timbre de toda a orquestra.

Vilín, Flauta, oboe e clarinete.

Vivaldi y Liszt.

4.A que nos referimos co termo concerto clásico.Explica as características esenciais e 3 compositores destacados.

Participan generalmente un instrumento solista que juega a preguntas y respuestas con la orquesta acompañante. Suelen constar de 3 movimientos. El primer movimiento suele ser allegro, y sigue la forma sonata. El segundo movimiento suele ser lento, generalmente adagio o andante. Sigue una estructura bitemática. El tercer movimiento suele ser rápido, generalmente rondó o minueto.


5.Cal é a característica do concerto romántico relacionada con Paganini e Liszt?
A ampliación da forma.
Explica as características máis importantes do concerto na época romántica.
6.Quen foi o compositor de “Noites nos xardíns de España”? Manuel de Falla.
7.E de “Concerto de Aranxuez”?Joaquín Rodrigo.
Para que instrumento está escrito este?Para guitarra

A música en Galicia

- ¿Cal é a diferencia entre a música popular e música folk?
Es un conjunto de géneros y estilos musicales que, a diferencia de la música tradicional o folclórica, no se identifican con naciones o etnias específicas. Por su sencillez y corta duración, no suelen requerir de conocimientos musicales elevados para ser interpretados y se comercializan y difunden gracias a los medios de comunicación de masas.
- ¿Qué grupos de música folk galega coñeces?
Fuxan os Ventos de lugo
- ¿Qué relación ten Dorothé Schubart coa música galega?Hai vintecinco anos chegaba a Galicia de vacacións Dorothé Schubart. Alguén lle falara da riqueza do noso folclore, sen esquecer referirlle a pobreza característica do noso país. A viaxeira era autora de destacados traballos sobre a música popular europea e, movida pola vocación, en chegando, comezou a buscar as escasas recompilacións que existían no noso país sobre o tema. Ante esa insuficiencia, non o dubidou e comezou un traballo de colleita que se iría ampliando e enleando ata dar lugar, seis anos máis tarde, á publicación do "Cancioneiro Popular Galego", a máis importante recompilación do noso folclore musical.
- ¿Qué é unha zanfona?
Es un instrumento musical perteneciente a la familia de los cordófonos frotados, muy extendido en la música popular europea con numerosas variantes en distintas regiones y épocas.
- ¿E unha requinta?
Designa a una versión de tono más alto o más bajo de un instrumento.
- ¿E unha palleta?
Unha palleta é unha lámina ou láminas situadas na embocadura de certos instrumentos de vento, cuxa vibración permite a emisión do son a través do aire producido polo intérprete.
- ¿Qué quere decir un gaiteiro cando di “hai que mollar a palleta”?se refiere a la necesidad que siente el "gaiteiro" de saciar su sed.
- Busca información sobre Berrogüeto, Luar na lubre, Milladoiro, Fuxan os ventos, Os Cempés e A Roda.

Berrogüeto: Este grupo que en su décimo año publicaron su cuarto disco este verano con el nombre de 10.0 es la mejor guía para saber hacia donde se mueve la música folk gallega sin duda alguna.Son Fene.

Luar na lubre: é unha das formacións máis importantes do folk galego. Obtiveron distintos premios, boas críticas, actuacións nos mellores escenarios e dous discos de ouro.

Milladoiro é un grupo musical galego de folk, creado a finais da década de 1970 a partir da unión da formación tradicional Faíscas do Xiabre cos músicos Antón Seoane e Rodrigo Romaní.

Fuxan os ventos é un grupo musical galego formado en 1972 co nome de Folk 72 para participar no II Festival musical de As San Lucas de Mondoñedo, onde gañaron o primeiro premio co tema "Fuxan os ventos". A partir de entón adoptaron este nome para o grupo e comezaron a realizar actuacións en colexios, festivais, aldeas e vilas primeiro da provincia de Lugo, e logo no resto de Galicia e Madrid.
Os cenpes:El folk es su principal inspracion pero tambien se aprecian claramente raices gallegas tierra que les vio nacer.Es un grupo poco conocido a nivel nacional aunque a nivel regional ya es mas conocido.
Conserva especialmente a musica celta.

A Roda:úntanse en total doce pistas, nun abano de diferentes rexistros, que van dende a música folk-instrumental, ata a máis senlleira e característica canción tradicional galega, sen esquecernos da canción autógrafa (espazo no que destacan os temas compostos ad hoc dos diversos lugares da nosa xeografía), e do folclore lus.


- Escribe o nome de 2 gaiteiros galegos e 2 gaiteiras.
San Roque Calamocha e Ball Plla

- ¿Cal é a diferencia entre folk progresivo e folk tradicional’
- Busca o nome de 2 festivais folk galegos.
Ortigueira y Tercertico de morrazo.
- Busca información sobre o galjazz (jazz en Galicia) e sobre o trío Abe Rábade.

EL HEAVY METAL

1. ¿Cal é a base do heavy metal?El heavy metales un género musical evolucionado a partir del rock and roll y el hard rock caracterizado por ritmos potentes logrados mediante la utilización de guitarras distorsionadas, baterías con doble bombo o doble pedal, y bajos pronunciados.
2. Escribe 3 características desta música. Fuerte, distorsión y funebre.
3. ¿Cando nace? ¿Onde?
4. ¿Quenes foron The Who? Escribe unha canción deles.
5. ¿Cal foi a primeria banda de hard rock? ¿Que fixeron? ¿Quen a formaba?
6. ¿Quen foi Jimi Hendrix?
7. Busca información sobre Led Zeppelin e Deep Purple.
8. ¿Que é o Glam Rock?
9. Escribe o nome de un grupo que pertenza a este estilo.
10. Busca información sobre AC/DC.
11. ¿Que é o punk? ¿En qué década naceu? Escribe o nome dun grupo significativo.
12. ¿Que é o trash? EScribe o nome dun grupo que siga este estilo.
13. Busca información sobre Metállica e Marilyn Manson.
14. Busca información sobre Los Suaves.

EL HIP HOP

Unha música que pouco a pouco abriuse camiño e que agora moitos siguen...qué sabemos do rap...?
- ¿Qué é o rap ou o hip-hop?El rap es la mezcla rítmica de versos y poesía; es uno de los elementos principales de la cultura hip hop.
- ¿Hai algunha diferencia entre eles?el hip hop es una cultura que abarca al rap, el break el dj y el grafiti.
El rap es el estilo musical de la cultura hip hop
- ¿Onde xorde e cando?surgió en Estados Unidos a finales de los años 1960 en las comunidades afroamericanas y latinoamericanas de barrios populares neoyorquinos.
- ¿Qué é o breakbeat?es una técnica de creación musical que se compone de un break, una porción de canción escogida por sus características rítmicas expresivas, que se combina formando un beat, que el disk jockey repite de forma rítmica creando una instrumental.
- ¿E o breakdancing?Es el estilo de street dancing que envuelve parte del movimiento hiphop asiciaciones afro-americanas, asiáticas y puerto riqueñas ke aparecio a principios de los noventa.
- Busca información sobre Afrika Bambaata.está catalogado un pionero dentro del nacimiento del hip hop. Afrika fue uno de los DJ de la escena neoyorquina (South Bronx en especial) de finales de los setenta.
- ¿Qué é un rapper? Son las personas que cantan rap.
- ¿A qué se chama turnablism?es el arte de arreglar o crear música mediante efectos de sonido y manipulación de las rutinas de rotación y lectura de los discos de vinilo sobre un plato giradiscos.
- ¿Qué é o electro funk?es un género musical de música electrónica practicado a comienzos de los años 80, nacido de la fusión del funk, la música disco y la música electrónica europea de Kraftwerk.
- ¿E o scratch?es un anglicismo que significa literalmente rayar o arañar. Tiene distintos significados según el ámbito en el que se aplique.
- ¿Qué é o gangsta-rap?El Gangsta Rap es el sub-género de la música rap en el que las letras dan más importancia a las historias de gángsters y drogas. Es principalmente un subgénero temático, que se plasma en diferentes subestilos musicales de la música rap.
- Busca información sobre Public Enemy,ice cube e Los violadores del verso e SFDK.

Public Enemy es un grupo de música hip hop de Nueva York, Estados Unidos.

Ice Cube es un rapero y actor americano. Comenzó su carrera como miembro del polémico grupo de gangsta rap N.W.A., y posteriormente lanzaría su exitosa carrera en solitario en la música y en el cine.

Violadores del Verso o Doble V son un grupo de rap de Zaragoza. Formado por Hate, Kase-O, Líricoy R de Rumba.

SFDK o Straight From Da Kranny, que más tarde por decisión del grupo pasaría a ser Siempre Fuertes De Konciencia, es un grupo de rap sevillano formado por Zatu, Mc. y Acción Sánchez, DJ.

Michael Jackson the ebony

Conocido simplemente como Michael Jackson, es un cantante, compositor y bailarín estadounidense de música hard rock, rhythm & blues (soul y funk), disco y dance. Tras formar en los años sesenta, siendo aún un niño, un grupo de gran éxito en compañía de sus hermanos, The Jackson Five, en la década de los años ochenta se convierte en la superestrella de rock[1] más exitosa a nivel mundial, el nuevo rey de la música rock, debido al extraordinario impacto de su álbum Thriller (1982), el disco más vendido de la historia de la música.
Denominado como King of pop, rock and soul.
Incursiona en el rock and roll duro, a través de sus innovadoras canciones de hard rock como "Beat it"(1982), "Dirty Diana"(1987), "Black or white"(1991), "Give in to me"(1991),"D.S."(1995), "Morphine"(1997) y "Privacy"(2001), en las que han tocado, entre otros, destacados guitarristas de hard rock como Eddie Van Halen, Steve Stevens y Slash.

Jackson es un genio musical y artístico, y esto lo demostró desde sus inicios, época en la que fue reconocido como un niño con un nivel artístico realmente extraordinario. Pero también es un personaje polémico, con defensores y detractores.
Michael Jackson es considerado uno de los mejores vocalistas de música popular en la historia. Su característico timbre vocal, versatilidad, rango y capacidad expresiva son algunas de las razones que se podrían mencionar.
Timbre Vocal: contratenor, tenor, barítono.

La vida privada de Jackson ha sido centro permanente de la prensa en las últimas décadas debido a sus preferencias personales, sus extravagantes gastos y gustos, sus cirugías estéticas y al cambio de color de su piel, que él ha explicado debido al vitíligo, una enfermedad degenerativa que produce la decoloración de la piel, aunque es popularmente extendida la idea de que dicho cambio se debe también a la cirugía.

También han sido fuente de noticia sus matrimonios y las varias ocasiones en que se ha visto implicado en pleitos judiciales, la mayoría de ellos de carácter profesional, aunque el que más repercusión tuvo, a nivel mundial, fue al verse acusado de pedofilia.

A Ópera

A ÓPERA (4º ESO)
Non sei cantos de vós teredes ido algunha vez a ver/escoitar unha ópera...pero chegou o momento, para comezar o 2º trimestre e de paso o novo ano, de buscar algo de información sobre este xénero literario-musical.
Imos aló:
1. Que é unha ópera?(del italiano opera, "obra musical") designa, desde aproximadamente el año 1650, un género del teatro musical en el que una acción escénica es cantada y tiene acompañamiento instrumental.
La ópera incorpora muchos de los elementos del teatro hablado, como la actuación, escenografía y vestuario y algunas veces incorpora danza. Las presentaciones son ofrecidas típicamente en teatros de ópera, acompañados por una orquesta o una agrupación musical menor.
2. Cales son os nomes dos "Tres tenores"?Los Tres Tenores es el nombre de una serie de conciertos en colaboración de los tenores Luciano Pavarotti, José Carreras y Plácido Domingo. E cales son as súas tesituras?Tenores
3. Como obra escénica e musical, que elementos precisa?Un director musical, director de escenas , os cantantes, e a orquesta.
4. De que se encargan o director de escena e o director musical?Se encarga de todo o relacionado coa interpretación musical. E o rexedor?o rexedor e o que se encarga de dar a entrada a un solista.
5. Explica as partes das que pode constar unha ópera: Obertura:es la introducción instrumental de una ópera u otra obra dramática, musical o no. Algunas composiciones instrumentales independientes de los siglos XIX y XX también fueron llamadas oberturas por sus compositores, como es el caso de Obertura Las Hébridas de Felix Mendelssohn. Aria:Un aria es una pieza musical para ser cantada por una voz solista, habitualmente con acompañamiento orquestal y como parte de una ópera. Antiguamente, era cualquier melodía expresiva frecuentemente, aunque no siempre, ejecutada por un cantante. En todo caso, es una composición teatral o musical de finales del Renacimiento compuesta para ser ejecutada por un solo intérprete. La palabra significa aire en italiano; su plural en español es arias (arie en italiano). Recitativo:Recitativo, es una forma de composición usada comúnmente en óperas, oratorios, cantatas y obras similares, que se describe como un discurso melódico acompañado con música. Coro:En canto, se denomina coro, coral o agrupación vocal a un conjunto de personas que interpretan una pieza de música vocal de manera coordinada. Es el medio interpretativo colectivo de las obras cantadas o que requieren la intervención de la voz. E Intermedios:
6. Por que se consideran "curmás da ópera" a balada ópera, a ópera bufa, a zarzuela e o singspiel?
7. Onde e cando naceu a ópera?Fue escrita alrededor de 1597, bajo la gran inspiración de un círculo elitista de literatos humanistas florentinos, conocidos como la "Camerata de' Bardi"
8. Cal é a primeira que se conserva?Dafne de Jacopo Peri fue la primera composición considerada ópera.
9. Recordas algo do Orfeo de Monteverdi do que falamos o ano pasado?Orfeo (en griego Ορφέυς) es un personaje de la mitología griega, hijo de Apolo y la musa Calíope. Hereda de ellos el don de la música y la poesía. Según los relatos, cuando tocaba su lira, los hombres se reunían para oírlo y hacer descansar su alma. Por ello enamoró a la bella Eurídice y logró dormir al terrible Cerbero, cuando bajó al inframundo a intentar resucitarla. De ahí procede su nombre.
10. Cal é a diferenza entre a ópera seria e a ópera cómica? Escribe un compositor e obra de cada unha delas.
11. No século XVIII produciuse unha reforma deste xénero, levada a cabo por Gluk. En que senso?
12. Cales son as características da ópera romántica?Las características más importantes de la ópera italiana son estas:

* Lo vocal prima sobre cualquier otro motivo, quedando en segundo plano los aspectos orquestales y armónicos.
* El virtuosismo del cantante se acentúa menos que en otras épocas.
* En ciertos momentos de la representación (arias y dúos) se busca la brillantez y el lucimiento de los solistas más que la unidad escénica y conceptual de la obra.
* Existe cierta superficialidad junto con agradables melodías, que son cauce de expresión para el drama argumental.

13. Busca información sobre Verdi.compositor romántico italiano de ópera del siglo XIX. Es autor de algunos de los títulos más populares del repertorio actual, como los que componen su trilogía popular o romántica: Rigoletto, La Traviata e Il Trovatore.
14. En que consistiu o verismo de finais do século XIX? Quen foi o seu representante?
15. Que ocorreu en Alemaña con Weber? E Wagner?
16. Escribe o nome de 5 compositores nacionalistas de ópera e as súas obras.

o nadal en galicia

s orixes celtas da festa do Nadal

O 21 de decembro, coa chegada do solsticio do inverno celebrase a antiga festa celta do "Alban Arthuan".O cristianismo marcou o día 25 de Nadal para lembra-lo nacemento de Cristo coincidindo coas celebracións profanas e desa maneira capitalizou a festa. Unha das razóns da rápida propagación da cristiandade por toda Europa durante o primeiro milenio débese precisamente á incorporación dos ritos, crenzas e costumes doutras relixións e culturas , tal e como xa fixeran os romanos na súa conquista.

O "Alban Arthuan" era un dos antigos festivais celtas do lume. Tiña lugar durante a noite que ía do 21 ó 22 de decembro (segundo o método que usaban os druídas para medi-lo tempo), e coincidía co solsticio de inverno. "Alban Arthuan" - en galego "A Lumeira de Artur" - facía referencia ás lendas artúricas que afirmaban que o mítico rei naceu no solsticio de inverno.

O Alban Arthuan marcaba a celebración tanto do día máis curto do ano coma do renacemento do sol. Cóidase que o Alban Arthuan era tamén un tempo de fertilidade acrecentada, coma eran tamén os outros festivais do lume, coma o Samaín e a festa de Beltane. O primitivos calendarios celtas medían os meses segundo as voltas da lúa ó redor da terra, o que difería do arbitrario sistema do calendario xuliano, que se basaba máis nas crenzas dos papas que nos ciclos naturais da lúa e do sol.



Costumes e tradicións do Nadal

Nos celtas existía o costume chamado "das Velas do Nadal". Esta era unha tradición que consistía en manter unha vela acesa en honor á deusa Nai Terra durante o solsticio de inverno, usando os restos da vela do ano anterior.

Debía arder durante doce horas para traer boa sorte. Coma orixe desa tradición xurdiu unha das tradicións máis antigas e de maior raigame en Galicia: o chamado "Cepo do Nadal".

Esta tradición foi moi común especialmente en Lugo y Pontevedra.

O "Cepo do Nadal" era unha cepa grande de madeira boa, de carballo xeralmente, que se botaba no lume da lareira para que ardese durante toda a noite. Nalgunhas comarcas tamén se usaba o chamado "Lume novo" (as brasas deste lume, facíanse nas lareiras das casas queimando toxo ou leña miúda, logo eran benditas o Sábado Santo no adro da igrexa. Gardábanse porque daba boa sorte á familia e acendíanse na noite de Nadal).

Á calor e á luz deste lume xuntábase a xente e cantaban panxoliñas, contaban historias da Santa Compaña, da Estadea, de mouros, serpes, encantos, contos de rir, etc mentres os nenos xogaban. Pensábase que ás animas da familia estaban presentes esa noite arredor do lume.

Este cepo do Nadal era moito máis que o alimento do lume dunha noite do ano. Os carbóns que facía non se guindaban, gardábanse nun curruncho da casa por teren propiedades máxicas. Cando tronaba, tanto nas treboadas de verán como no anaco de inverno que aínda quedaba por vir, collíase borralla do cepo de Nadal e botábase de novo á lareira, para que se fixesen ascuas novas e espantasen os tronos.

Ramón Otero Pedraio escribiu sobre o cepo de Nadal chamándoo "tizón de Nadal"

Decora-la árbore de Nadal era tamén orixinalmente un costume pagán; adoitaban poñerse decoracións con moitas cores colgando da árbore, normalmente un piñeiro, para simboliza-los diferentes obxectos estelares que tiñan relevancia entre os celtas: o sol, a lúa e as estrelas, e tamén para representa-las almas dos que morreran durante o ano anterior.

A moderna práctica de facer regalos é unha evolución da tradición pagá de colgar galanos nas árbores de Nadal como ofrecemento ós deuses celtas. Algunhas das actuais tradicións ó redor do "Pai Nadal" ou Santa Claus tamén teñen orixes celtas. Os seus "elfos" son a modernización das fadas da natureza da relixión celta.

Ata hai escasos anos nas aldeas e vilas galegas podíanse escoita-los cantos propios que había para cada día ou para cada festa: o día de Nadal cantábanse nadais, panxoliñas, cantos de nacemento e vilancicos; as xaneiras, aninovos e manueles, no día de fin de ano e Aninovo; e os reis, aguinaldos e vilancico na noite de Reis.

Estes cantos estaban inducidos dende as propias parroquias e polos seus rexentes; facíanse de cotío nas igrexas ou nos adros e complementaban unha ofrenda ou unha procesión. Pero tras deles había igualmente un compoñente folclórico, popular, de xuntanza e alegría, tanto que ás veces algúns grupos percorrían os lugares cantando vilancicos para xuntar diñeiro co que organizar as festas do patrón noutras épocas do ano. Nos séculos XVII e XVIII tamén se interpretaban os cantos de Nadal galego nos templos de Castela e Portugal, feito suscitado, de seguro, pola influencia relixiosa de Santiago.

Era costume que na Noite de Nadal, a mesa quedase sen limpar, porque esa comida era para as ánimas dos defuntos da familia, e a cociña non se varría para que non entrasen as meigas.



O Nadal na Galicia tradicional

O Nadal galego tradicional forma parte da tradición cristiá desenrolada dende o fin da antigüidade e seméllase ás doutras terras da Europa Occidental.

Este ciclo comeza coa celebración da Noiteboa para continuar cos Santos Inocentes e o Aninovo, rematando nos Santos Reis. Todas estas celebracións foron difundidas pola Igrexa a partir do século IV da nosa era.

A celebración do Nadal é , en primeiro lugar, un tempo relixioso relacionado co cristianismo que asignou estas datas para conmemorar universalmente certos feitos de especial transcendencia relixiosa. Mais en ancestral coincidencia co devandito, podemos atopar no Nadal un tempo agrario, vencellado ó ciclo productivo anual, e un tempo de inversión, momentánea, da estructura social. Este ciclo estacional do ano sinalouse dende a Idade Media con datas que coincidían co ritmo da natureza. Desta maneira, o Nadal coincide co período de mínima potencia solar e co intre no que o Sol comeza o seu renacemento cíclico a partir do chamado "solsticio de inverno".

No mundo rural tradicional estamos nunha época na que, xa feita a sementeira, e en agarda da futura colleita, o labrego concentra o seu esforzo en traballos artesanais dentro da casa ou en labores como a matanza do porco.

Por ser festa universal (e non específica dunha comunidade determinada) o Nadal celébrase en familia, ou no entorno da aldea e da parroquia. É un tempo propicio para afirmar certos símbolos familiares que amosan a continuidade desa unidade económica, social e cultural que é a casa habitada moitas veces por unha familia de avós, fillos e netos, todos eles agrupados arredor da tradición representada polo fogar.

Por iso, no Nadal acendíase na lareira un tronco, ou tizón, chamado "lume novo", e que logo permanecía gardado todo o ano. Esto tamén representababa a quentura do fogar en contraposición coa fría natureza exterior.

Nas comunidades labregas galegas, era moi común, a invocación dos antepasados xa mortos. Por iso existía a crenza de que a Noiteboa viñan as ánimas dos antepasados a xantar e quentarse na lareira. Coa súa presencia afirmaban a continuidade do pasado co presente; eran, en definitiva, garantes de que, no ano que ía comezar, a casa mantería os principios de supervivencia que a fixeron xurdir.

No Nadal atopamos as chamadas "inversións" da orde social en forma de bromas gastadas na Misa do Galo, como era a de coser a saia de dúas mulleres, que se atopaban xunguidas polo fío cando se erguían. A mesma Igrexa permitiu dende a Idade Medida, inversións deste tipo documentadas en Galicia.

Así, na festa "dos Santos Inocentes", un rapaz de coro, chamado "O Obispillo" , secundado polos seus compañeiros, asumía nesa data o papel de bispo, mandando como tal. Un grupo de idade, o da infancia, sempre supeditado á autoridade dos adultos en tempo normal, adquiría así temporalmente dereitos que lle están vedados na vida cotiá sen que isto prexudicase a boa marcha da sociedade, pois, unha vez concluída a festa, as relacións sociais e de sexo recuperaban o nivel xerárquico comunmente admitido.

Hai outro aspecto da festa de Nadal que revelaba a potenciación da infancia e da xuventude. Grupos de mozas e de mozos percorrían as aldeas ou parroquias cantando panxoliñas en Nadal, Xaneiras ou Manueles en Aninovo e todas elas eran de literatura popular transmitidas oralmente. A cambio do seu cantar, a mocidade solicitaba un donativo xeralmente en especie (chourizos, torradas, roscas, etc.), que despois consumían en foliada propia da idade. Velaquí, unha oportunidade festiva aproveitada polos rapaces, que podían conseguir algúns bens que en tempo non festivo controlaban os adultos. A obriga destes últimos era entrega-lo donativo, arriscándose, en caso de non facelo, a sufrir o ataque verbal da rapazada, en uso dos dereitos que exercía. Por iso o cantar podía ser de loanza, en caso de obte-lo desexado, pero tornábase ferinte, e mesmo insultante, no caso contrario.

Por exemplo, este era un cantar de Reis que nos amosa a reacción ante a segunda das actitudes citadas, e dicir ó non recibir ningún donativo.



Cantámosche os Reises,
canela de cabra,
fuciño do cocho,
orella queimada;
cantámosche os Reises,
non nos deches nada.



Nas festas de Nadal, Reises ou Ano Novo, os mozos formaban coros que recorrian as casas nas aldeas festexando con cantos o dia, unhas veces sen acompañamento, outras con pandeiretas, cunchas, ferros e gaitas.



O Nadal na actualidade

Por riba das evocacións relixiosas, o Nadal foi sempre, é aínda, un tempo reservado para o reencontro familiar e a reflexión, para vivirmos con intensidade as noites máis longas e iluminarmos con luces, fitas de prata e panxoliñas a escuridade do inverno. A casa convértese no espacio protagonista e por iso decorámola como o salón dunha verbena que dura ata a entrada do novo ano. Este divertido "rito dos adornos" inclúe a preparación da Árbore, unha actividade que resulta especialmente atractiva para a xente máis nova.

A inclusión da árbore de Nadal dentro dos costumes destas datas é relativamente moderna pois trátase dunha tradición importada dos países nórdicos e centroeuropeos que, ata practicamente mediados deste século, non se coñecía en Galicia.

Hai uns cincuenta anos os e as emigrantes galegas na Suíza, a Alemaña e outras zonas interiores do continente, trouxeron canda si esta nova maneira de festexar o Nadal. Mais, aínda que o costume veña de fora, non resulta estraño que un país como o noso o asimilase tan ben. A veneración polas árbores, como fonte natural de riqueza, sempre estivo ben presente na nosa cultura; así os Maios, que antano foron populares en toda Galicia, son precisamente un recoñecemento ao renacer da natureza, coas árbores como protagonistas.

O piñeiro e mais modernamente o abeto, representan, coas súas follas perennes, o triunfo da vida na estación do inverno. A árbore, a pesar da neve e da xiada, continúa a traernos os seus agasallos cando máis falta nos fan: piñas, troncos e garabullos axúdannos a manter aceso o lume, que nos dá luz e calor na invernía. Estes presentes transfórmanse durante o Nadal en xoguetes, larpeiradas, libros, discos e outras cousiñas, que "aparecen" maxicamente ao pé da árbore para encher de ilusión a Noiteboa... Nuns lugares o encargado de traer os presentes é San Nicolau, noutras o Meniño Xesús, Euskadi conta co seu Lentzero e Cataluña co Tió...